Giai đoạn chuyển từ Mầm non lên Tiền tiểu học là một thay đổi lớn đối với trẻ nhỏ, ngay cả khi trên giấy tờ, việc này có vẻ không quá khác biệt.

Đối với nhiều em nhỏ, đây là lần đầu tiên việc đi học bắt đầu trở nên “nghiêm túc” hơn. Ngày học có cấu trúc rõ ràng hơn. Trẻ ngồi nhiều hơn, lắng nghe nhiều hơn và có nhiều trách nhiệm hơn. Đối với phụ huynh, đây có thể là thời điểm mà việc học thông qua vui chơi bắt đầu chuyển sang hướng học thuật hơn.

Tại Trường Quốc tế Nhật Bản (JIS), chúng tôi nhìn nhận giai đoạn chuyển tiếp này không chỉ là sự thay đổi lớp học. Đây là sự thay đổi trong cách trẻ trải nghiệm trường học, cách các em nhìn nhận bản thân như một người học, và mức độ an toàn các em cảm thấy khi bước vào môi trường mới.

Chính vì vậy, chúng tôi coi trọng giai đoạn chuyển tiếp này và lên kế hoạch tỉ mỉ, thay vì để mọi việc diễn ra một cách tự nhiên thiếu định hướng.

Vì sao giai đoạn này có thể khiến trẻ gặp khó khăn

Bậc học Mầm non được thiết kế xoay quanh vận động, vui chơi và khám phá. Trẻ học thông qua trò chuyện, xây dựng, vẽ, hát và thử nghiệm. Lớp học mang tính linh hoạt, và việc mắc lỗi là một phần bình thường của quá trình học.

Tiền tiểu học mang đến một nhịp độ khác. Trẻ được yêu cầu:

- Ngồi và tập trung trong thời gian dài hơn

- Tuân theo nề nếp rõ ràng hơn

- Làm việc độc lập nhiều hơn

- Lắng nghe hướng dẫn trước khi hành động

- Bắt đầu những nhiệm vụ học tập mang tính học thuật sớm

Một số trẻ thích nghi nhanh. Một số khác cần thêm thời gian.

Trong giai đoạn này, việc trẻ mệt mỏi, bực bội hoặc lo lắng là điều phổ biến. Một em từng rất tự tin ở Mầm non có thể đột nhiên trở nên do dự. Một em từng yêu thích việc đi học có thể trở nên trầm lặng hoặc lo âu hơn.

Phụ huynh thường băn khoăn:

- Con tôi đã sẵn sàng chưa?

- Có phải mọi thứ đang quá nhiều, quá sớm không?

- Tôi có thể giúp con như thế nào mà không gây áp lực?

Đây đều là những lo lắng rất bình thường. Và chính vì vậy, một quá trình chuyển tiếp nhẹ nhàng, có cấu trúc là vô cùng cần thiết.

JIS hỗ trợ trẻ trong giai đoạn chuyển tiếp như thế nào

Đồng hành cùng phụ huynh ngay từ đầu

Chúng tôi bắt đầu bằng việc hỗ trợ các gia đình. Hội thảo Chuyển tiếp dành cho Phụ huynh sẽ giải thích những thay đổi ở Lớp Tiền tiểu học, những gì phù hợp với sự phát triển của trẻ ở độ tuổi này, và cách phụ huynh có thể hỗ trợ tại nhà mà không biến việc học thành áp lực cho trẻ.

Năm nay, nhà trường sẽ khuyến khích sự tham gia mạnh mẽ hơn để tất cả các gia đình đều nhận được thông tin nhất quán và cảm thấy tự tin về chặng đường phía trước.

Giúp trẻ làm quen dần với nề nếp mới

Vào cuối năm học, giáo viên Mầm non sẽ bắt đầu giới thiệu một số nề nếp theo phong cách Tiền tiểu học thông qua những bước nhỏ, nhẹ nhàng.

Trẻ sẽ được luyện tập ngồi trong thời gian ngắn, tập viết, làm theo hướng dẫn đơn giản, và chuyển đổi giữa các hoạt động trên sàn và trên bàn học.

Đây không phải là những tiết học chính thức. Chúng là những điều chỉnh nhỏ được lồng ghép vào hoạt động vui chơi và sinh hoạt lớp hằng ngày, giúp trẻ quen dần với những thay đổi sắp tới để khỏi bị bất ngờ.

Hỗ trợ giáo viên ở cả hai cấp

Giáo viên cũng cần được hỗ trợ trong giai đoạn này.

Giáo viên Mầm non và Tiền tiểu học sẽ dự giờ lẫn nhau và họp để trao đổi về kỳ vọng, mối quan tâm và chiến lược. Điều này giúp hai đội ngũ hiểu rõ điểm xuất phát của trẻ và mục tiêu tiếp theo, từ đó giữ cho kỳ vọng thực tế và nhất quán.

Các tuyên bố “con có thể” rõ ràng

Chúng tôi sử dụng các tuyên bố “con có thể” đơn giản để mô tả những kỹ năng thể hiện sự sẵn sàng cho Tiền tiểu học.

Những tuyên bố này tập trung vào các kỹ năng hằng ngày như tuân theo nề nếp, giao tiếp nhu cầu của trẻ và từng bước làm quen với làm việc độc lập. Qua đó, giúp giáo viên lập kế hoạch hỗ trợ và sớm nhận ra nếu một trẻ cần thêm thời gian hoặc hướng dẫn.

Lắng nghe phụ huynh

Nhà trường sẽ gửi ra khảo sát phụ huynh để gia đình chia sẻ những lo lắng và những thông tin gia đình cần thêm. Điều này giúp nhà trường điều chỉnh cách truyền thông và kế hoạch dựa trên phản hồi thực tế.

Hướng dẫn cho phụ huynh

Gia đình sẽ nhận được Sổ tay Chuyển tiếp dành cho Phụ huynh, bao gồm các nề nếp đơn giản, hướng dẫn về sự phát triển của trẻ, các câu hỏi thường gặp và lời khuyên thực tế. Mục tiêu là chia sẻ thông tin và giúp phụ huynh cảm thấy được hỗ trợ trong quá trình đồng hành nuôi dạy trẻ.

Thăm lớp Tiền tiểu học

Học sinh Mầm non sẽ đến thăm lớp Tiền tiểu học trong những khoảng thời gian ngắn được lên kế hoạch rõ ràng. Những lần thăm này sẽ tăng dần theo thời gian, giúp trẻ cảm thấy quen thuộc và thoải mái với môi trường mới trước khi năm học bắt đầu.

Đánh giá và cải tiến liên tục

Ban lãnh đạo sẽ xem xét quá trình chuyển tiếp mỗi năm, lắng nghe phản hồi từ giáo viên và điều chỉnh khi cần thiết để quy trình ngày càng hiệu quả.

Khởi đầu vững bước cho chặng đường mới

Tại JIS, chúng tôi tin rằng trẻ cần cảm thấy an toàn, được thấu hiểu và hỗ trợ khi bước vào cấp Tiểu học.

Bằng cách phối kết hợp cùng phụ huynh, kết nối giáo viên và hỗ trợ trẻ từng bước, trẻ sẽ có khởi đầu vững chắc cùng chương trình Tiền tiểu học tại trường.