Thầy Đào Xuân Học: “Nhà trường rất quan tâm giáo dục nhân cách học trò”

“Thông minh, học giỏi là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là có nhân cách tốt!”, đó là thông điệp mà bất cứ ai đến với Trường Quốc tế Nhật Bản (JIS) đều có thể nhìn thấy và cảm nhận rõ nét hơn khi chứng kiến những buổi học, hoạt động của học sinh trong trường. Nhân dịp năm học mới 2018 – 2019, thầy Đào Xuân Học – Chủ tịch Hội đồng Trường đã có những chia sẻ thẳng thắn về quan điểm giáo dục mà JIS đang triển khai trong cuộc phỏng vấn mới đây.

Thầy Đào Xuân Học – Chủ tịch Hội đồng Trường Quốc tế Nhật Bản

Tạo dựng môi trường khác biệt

Được biết, phụ huynh đã có những đánh giá cao về kết quả giáo dục cũng như những nét khác biệt độc đáo của nhà trường trong năm học vừa qua. Xin thầy chia sẻ điểm khác biệt trong giảng dạy của trường?

Trường Quốc tế Nhật Bản (JIS) thành lập từ năm 2016 với giá trị cốt lõi là giáo dục nhân cách cho học sinh. Đến nay, các phụ huynh đã có những ghi nhận sự tiến bộ rõ rệt về kết quả học tập, nề nếp, tác phong của con em mình.

Học sinh JIS học 3 ngôn ngữ là: Tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Nhật. Có một điều khác biệt đó là thầy cô không công bố điểm số trước mặt học sinh. Cũng giống như nền giáo dục của các nước tiên tiến trên thế giới, chúng tôi cho rằng học sinh, đặc biệt là cấp Tiểu học dễ bị tổn thương nên không công bố điểm trước lớp. Trong lớp, mọi hoạt động đều công bằng với tất cả các thành viên.

Tuy nhiên, nhà trường không chấm điểm không có nghĩa là không có thi cử, kiểm tra. Ngược lại, các thầy cô kiểm tra bài rất nhiều để xem sự tiến bộ của học sinh về ngôn ngữ và các môn văn hóa ra sao. Kết quả sẽ được trao đổi cho phụ huynh nắm được xem điểm mạnh, điểm yếu của con em mình như thế nào để phối hợp với nhà trường tăng cường hỗ trợ việc học tập nhằm đạt được yêu cầu đề ra.

Với những kết quả mà các em đạt được về lĩnh hội kiến thức, phát triển ngôn ngữ, nhà trường đánh giá cao sự nỗ lực rất nhiều của các em và cả sự đồng hành sát sao của phụ huynh.

Vậy theo thầy, trong giáo trình giảng dạy của Nhật Bản có điểm khác biệt như thế nào so với chương trình của Việt Nam?

Giáo trình môn Đạo đức viết rất hay, gần gũi với đời sống nên dễ tiếp thu. Môn Toán khó hơn của Việt Nam nhưng dẫn dắt dễ hiểu. Ví dụ, học sinh cuối lớp 3 đã học tới con số 10 triệu, lên lớp 4 đã học tọa độ không gian nhưng ở Việt Nam lên lớp 10 mới học.

Trong tất cả các cuốn sách giáo khoa toán học, nhìn vào cách viết chúng tôi nhận thấy họ có tư tưởng chủ đạo rất rõ ràng là: Mọi thứ bắt đầu từ trực quan, sau đó tổng kết thành lí thuyết và lại được củng cố bằng thực hành nên học sinh nắm được rất nhanh và hiểu rõ bản chất vấn đề.

Một điểm nữa đó là không phải học xong là thôi mà được nhắc lại ở những năm học sau. Cách giảng dạy này giống như là vòng tròn đồng tâm, ngày càng sâu dần, lặp đi lặp lại áp dụng đúng quy luật trí nhớ của con người nên học sinh không bị rỗng kiến thức.

Khác biệt như vậy chắc hẳn các thầy cô gặp phải nhiều khó khăn trong quá trình giảng dạy?

Nhà trường rất quan tâm giáo dục nhân cách học trò. Tôi nghĩ là công việc hàng ngày sẽ hình thành nên nhân cách con người. Vì vậy, những việc làm, hành động tốt cần được rèn luyện lặp đi lặp lại để hình thành thói quen, dần biến thành tố chất của mỗi người.

Khó khăn của trường thì nhiều lắm. Nói về chuyện học tập, học sinh lớp 5, lớp 6 hồi mới vào học ngôn ngữ, uốn nắn nề nếp khó hơn so với các lớp bé. Người ta nghĩ trường quốc tế học nhẹ nhàng nhưng ở đây chương trình học khá nặng, nhất là khi các em học 3 ngôn ngữ. Các em học vất vả nên các thầy cô, bố mẹ cũng vất vả hơn.

JIS đã xây dựng 70 quy tắc, để học sinh đáp ứng được thì phải rèn luyện rất nhiều. Học sinh Việt Nam vốn được bố mẹ chăm sóc, bao bọc quá nên tính tự lập chưa cao, kỹ năng sống còn yếu. Vào trường, các em phải uốn nắn thành nề nếp. Thế nên việc rèn luyện phải rất kiên trì, tỉ mỉ từng chút một, không thể một sớm một chiều là đạt được.

Đó là còn chưa kể đến việc về nhà các em có thể lại mất đi cái nếp ấy. Giáo dục một con người đầu tiên phải nói đến gia đình, sau đó là nhà trường và cuối cùng là xã hội. Ở xã hội chúng ta, nề nếp, tác phong và kỹ năng của học sinh chưa được chú trọng nhiều nên việc giáo dục rất vất vả, kỳ công.

Chẳng hạn như phải dạy thói quen rửa tay trước khi ăn, rửa tay như thế nào cho đúng. Rồi nói chuyện hướng vào mắt của đối phương để thể hiện sự tôn trọng, tự tin khi giao tiếp. Hay khi đứng đợi ở cửa thang máy, cầu thang cuốn như thế nào cho đúng…

Tôi ví dụ việc rất nhỏ là ăn cơm của các em mầm non mới lên lớp 1. Ngay từ buổi đầu tiên, các em phân ra 5 bạn trực nhật chia cơm lần lượt cho các bạn trong lớp đứng xếp hàng. Trước khi ăn tất cả cùng nhau nói lời cám ơn những người đã làm ra món ăn ngon rồi mới ăn. Sau khi ăn xong thì tự thu dọn bát đũa gọn gàng, sạch sẽ. Thế nên, hàng trăm học sinh ăn trưa xong mà căng tin vẫn sạch như lúc chưa ăn.

Học sinh lớp 1 phân công nhau chia suất ăn trưa cho các bạn trong lớp

Lan tỏa mô hình giáo dục Nhật Bản ra cộng đồng

Được biết, tháng 7 vừa qua nhà trường đã khởi động Chương trình Quốc tế Cambridge (CIP). Vì sao nhà trường lựa chọn thêm chương trình này vào nội dung giảng dạy?

Ngay từ đầu, định hướng phát triển của nhà trường đã xác định mở thêm hệ Cambridge.  Giáo dục Nhật Bản rất tốt về mặt khoa học công nghệ, quản lý kinh tế, quản lý xã hội… đặc biệt là đạo đức con người. Tuy nhiên rào cản ngôn ngữ là vấn đề rất lớn. Bây giờ công dân toàn cầu không thể không biết tiếng Anh. Chính vì vậy, nhà trường đã triển khai Hệ CIP.

Nhà trường đã làm như thế nào để đảm bảo chương trình CIP đạt hiệu quả mà vẫn giữ được giá trị cốt lõi của trường là giáo dục đạo đức nhân cách theo phương pháp giáo dục Nhật Bản?

Trường giữ vững cam kết giáo dục đạo đức, nề nếp, tác phong theo tiêu chuẩn của người Nhật Bản. Để làm việc đó, trường rất kỳ công, phân chia mỗi lớp 2 giáo viên đồng chủ nhiệm, một người Việt Nam, một người Anh. Ngoài ra còn thêm giáo viên người Nhật vừa dạy đạo đức bằng tiếng Nhật vừa là người hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc giáo viên người Việt Nam quản lý học sinh theo đúng nề nếp, tác phong Nhật Bản. Giáo viên người Nhật cũng trao đổi, hướng dẫn giáo viên người Anh hiểu hơn phương pháp giáo dục Nhật Bản để phối hợp trong công tác giáo dục học sinh.

Năm học vừa rồi, trường đã thành lập Phòng kiểm định chất lượng để đánh giá các bài giảng của thầy cô nhằm rút kinh nghiệm để công tác giảng dạy tốt hơn, nâng cao chất lượng giáo dục. 

Trường giữ vững cam kết giáo dục đạo đức, nề nếp, tác phong theo tiêu chuẩn của người Nhật Bản.

Thầy có điều gì trăn trở chưa thực hiện được không?

Đi theo giáo dục Nhật Bản là sự lựa chọn, cân nhắc rất thấu đáo của tôi. Giáo dục đạo đức con người là quan tâm hàng đầu và giáo dục Nhật Bản là vượt trội so với nhiều nước tiên tiến trên thế giới về điều này.

Nhà trường nhận được nhiều cuộc gọi, tin nhắn của phụ huynh ở TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hưng Yên…mong muốn nhà trường xây dựng thêm cơ sở ở đó. Nhưng JIS mới thành lập được 2 năm nên chưa nghĩ đến điều đó mà tập trung vào nâng cao chất lượng giảng dạy, rèn luyện nề nếp, đạo đức cho học sinh ngày càng tốt hơn. Hiện JIS cũng có nhiều học sinh từ tỉnh xa đến đăng ký theo học và ở nội trú.

Tham vọng của tôi là phương pháp giáo dục Nhật Bản không chỉ dừng ở trường quốc tế Nhật Bản mà sẽ lan tỏa rộng khắp ra các trường học ở Hà Nội và dần dần ra cả nước.

Cám ơn thầy về cuộc phỏng vấn!

Ngọc Khánh (thực hiện)